Taflest

Liman d tamsalt meqqren di tudert n umdan d tmettiyin imi yiwen ur yezmir ad yidir iraε melba ma tella lêaoa deg yumen.dimi si qdim n zzman, di yal tallit,  ulac amviq di ddunit ur bnin ara yemdanen I weεbad n Rebbi .yenna-d  Blutark di temsalt-agi ( yiwen umazray Agrigri): (nufa-d deg umezruy timdinin melba iγerbazen, mebla tiqliεin mebla sbiîaôat, maca ur d-nufa ara deg umezruy timdinin andi ulac ixxamen n waluγt (n lεibada).maca neéra akk belli yal yiwen s wacu I yettamen.

1.Tidet (tillawt) n teflest: taflest maci d awal kan, d aêulfu ized$en ul , iqqerra-d yis-s yiles, yettban-d di yal kra ixeddem umdan, ama yeéul, ama deg awal aéidan...

2.Tigejda-s:

Ibeggen-tent-id Öebbi  deg wawal-is: « yumen imceggeε s  wayen d-yuzen Öebbi fell-as   imeflasen yal yiwen deg-sen yummen s Öebbi d lmalayek d yedlisen d imceggεen, éran belli ulac deg acu I mgaraden imceggεen-nni, slan ,u$en awal n Rebbi, sutren ad asen-yesuref tuccivin nsen, $er $ur-s ara d-grin……» [ Albaqara, 285].

yenna-d umceggeε n Öebbi fell-as taéallit n Öebbi d slam-is $ef oÄŸibril: « ur d-neqqae $ef yiwen yummen  ala    yummen s Öebbi d lmalaykat-is d idlisen-is d imceggεen-is d wass n tagara (laxert), d wayen yuran fell-aγ ama yellha ama diri-t » [yessawev-it-id Lbuxari d Muslim].

3.Iêricen-is (Taggayin-is):

Yenna Nnbi fella-s taéallit n Öebbi d slam-is (leêsab n yeêricen n teflest yewwev  sebεin ne$ settin d cwiî n yeêrichen: tamenzut d la Ilah Illa Llah tamecîuêt d tukksa n n wayen yettvurun seg ubrid . leêya d aêric si liman). yulles-t-id Lbuxari d Muslim.

Γer Ibn MaÄŸa llan 73 iêricen n liman, yebbva-ten γef krad (3) n leûnaf:

1.Ayen yeεnan ul (26) ger-sen: Aweêêed, tuîîfa di Öebbi, l, nniya.

2.Ayen yeεnan iles (7) ger-sen :

-ad yeched belli ala Öebbi I yellan akked belli  muhamed d imceyyeε ines.

-Ad inad umdan $ef tmussni anda tella , mi tt-yufa ad tt-yelmed u ad tt-yeselmed.

-win yesεan kra deg ul-is ne$ yessarem $er kra, ad tt-yesuter di Rebbi , ad t-d-ibedder di yal taswiεt, yal amviq s wayen yufa:s wul, s wugut,s yiles, ad yeoo yir.

3.Ayen yeεnan tafekka (40) gr-sen:tezdeg, taéallit, lêioÄŸ.ayen akk ara yexdem umdan akken ad yefk afud I iman-is d tnefsit-is.

4.amek ara yeseohed umdan teflest-is?

Liman ur irekked ara  deg yiwen n waddad , tikwal ittali, tikwal   ittader, akken  ad yeohed, ilaq ad yekseb umdan:

1.Tussna.yenna Rebbi deg awal-is  « Ini d acu ara yesεedlen wid yessnen d wid ur nessin! ala imegza I d-yettmektin » [Azzummaô, 09].

« ulac win yettugaden Rebbi si lεiba-is akken t-ttugaden  imusnawen » [axellaq Faîiô, 28].

2.Ilaq ad yili umdan am lehwa anda d-tewwet ad tesem$i im$an, ad ixeddem   lxir d  wayen yelhan I wudem Rebbi , ad as-yetta$ awal di tmecîuêt wala di tmeqqrant.

3.ilaq ad afen medden amek ara ttemlilin akken ad d-mektin Öebbi: yenna-d wucbiê n Nnbi fella-s taéallit n Öebbi d slam-is ( sem$ert liman nwen di Öebbi, nnan-as s wacu a yemceggeε n Öebbi? Yerra-asen: ttemlilit n wa ger-awen).

Acku afelsan  ma yemlal gma-s ad t-d-yesmekti s Öebbi.

4.Aweêêed di lxelq Öebbi: « ad asen-d-nesken  isekniyen-nne$  deg ayen i sen-d-yezzin d wayen  d-yexlaq deg-sen, alama iban-asen-d belli  d netta i d tidet...» [Fuûilet, 53].

5.Iswiyen n teflest:

1.win I wumi ara teohed teflest, ad teqwu tezmart-is I lxir d wayen yelhan , ur iþþfeccel ara sdat tweεranin a akken meqqrit, yettnadi anida ara yefsi tikarrist $ef gma-s. «ini-asen d iles am kenwi yenna-yi-d Öebbi: ulac win nniven  ala nekk I yellan  ,win yettraoÄŸun timlilit n Öebbi ad yexdem lxir, ur as-itteg acrik I Öebbi  » [Al kahf, 110].

2.tis snat ad yethedden wul-is: « d netta (Öebbi) I d-yeshednen   ulawen n lumnin i wakken ad rnun di liman γef limn-nnsen... » [Al fatê, 27].

3.Arkad deg ubrid yelhan: « itttebit Öebbi wid yumnen s wawal n tidet di ddunit d laxaôt » [Ibrahim, 27].

4.Asexdem n tmussni d tussna di lxir d wayen igerzen.

5.Aqeεed n tikliwin n umdan ama ayen  I walant wallen ama dayen  iffren.

6.Aôe÷÷ûûi unamek n tirugza: « sed lmumen irgazen îîfen deg wayen εuhden Öebbi, seg-sen win imuten wiyav la  ttraoÄŸun yerna ur bedlen  ula di cwiî » [Al aêzab, 23].

Ar tagara , liman d asenfar ameqqôan .ilaq $ef yal yal ineslem ad as-igarrez lxedma akken ad yem$ur ad d-yawi nnfeε.